به‌روز شده در: ۱۳:۱۱ - ۱ آذر ۱۳۹۶
نظر شما
* نام:
ايميل:
* نظر:
كدخبر: ۳۱۲۴۵
تاريخ انتشار: ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۱۰:۲۶
print نسخه چاپي
send ارسال به دوستان
ولادت امام محمد تقي(ع)؛
سيري در زندگي امام جود و بخشش
علماي شيعه همگي بر فضل، بزرگواري، علم، حلم و ديگر کمالات آن حضرت تصريح کرده اند و او را همچون جدش رسول خدا (ص) و علي ابن ابي طالب عليه السلام جامع خوبيها شمرده اند و علماي بزرگ اهل سنت نيز همگي بر فضيلت و برتري امام (ع) بر اهل زمان خود اعتراف کرده اند.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی کارگر نیوز، از ويژگي هاي ولادت امام نهم عليه السلام اين است که شيعيان از مدتها قبل بي صبرانه منتظر ولادت آن حضرت بودند. احاديث زيادي از رسول خدا (ص) و امامان پيشين، ولادت امام جواد (ع) را خبر داده بودند. امام رضا از پدرش موسي بن جعفر (ع) و از رسول خدا (ص) نقل مي کند که فرمود: پدرم فداي پسر بهترين کنيزان باد، پسر همان (زني) که اهل "نوبه" است.

به رغم اين روايات، انتظار شيعيان تا مدتها نه تنها برآورده نشد که تبديل به نگراني گشت؛ چون آن که آنان مي ديدند بيش از 45 سال از زندگاني امام هشتم (ع) سپري شده است و هنوز فرزند پسري ندارد. بيم آنان بيش تر از آن جهت بود که دستگاه جور و ستم عباسي بر آن حضرت يورش برده و قبل از آن که فرزندش شود او را به شهادت برساند. اين نگراني با تبليغات و پخش شايعات از سوي سران واقفيه مبني بر زنده بودن امام کاظم (ع) و غيبت آن حضرت و عقيم بودن امام رضا (ع) به اوج خود رسيد به حدي که برخي نسبت به امامت پيشواي هشتم (ع) نيز دچار ترديد شدند.

 

سرانجام مولود منتظر در شب دهم ماه رجب سال 195 هجري به دنيا آمد. مورخان و محدثان نسبت به سال ولادت باسعادت نهمين پيشواي شيعيان، حضرت امام محمد تقي عليه السلام، اتفاق نظر دارند و همگي تولد آن بزرگوار را به سال 195 هجري در مدينه منوره نوشته اند و به ماه و روز ميلاد اختلاف نظر دارند.

 

هنگامي که بارداري "خيزران" معلوم شد، "حکيمه" دختر موسي بن جعفر (ع) ، خدمت برادرش امام رضا (ع) نامه اي نوشت و آن حضرت را از اين امر مطلع ساخت. وقتي که فرزند به دنيا آمد امام هشتم (ع) طبق سنت حضرت رسول خدا (ص) و پدرانش عليهم السلام امام جواد (ع) را تحنيک ( جويدن خرما و ماليدن آن به کام نوزاد است که رسول خدا (ص) نسبت به نوزادان انجام مي داد) کرد و در گوش راست او اذان و در گوش چپش اقامه گذاشت. آن حضرت آن شب را تا صبح در کنار گهواره فرزندش بود و با او نجوا مي کرد و اسرار الهي و علوم غيبي را به او تعليم مي داد. حضرت رضا (ع) در همان شب ولادت، شيعيان را از تولد فرزند خود آگاه کرد و فرمود: حق تعالي به من پسري عنايت کرد که چون موسي بن عمران شکافنده درياهاست و نظير عيسي بن مريم (ع) است که حق تعالي مادر او را مقدس و مطهر گردانيد و طاهر و مطهر آفريده شده بود. با شنيدن اين خبر دل شيعيان شاد، چشم آنان روشن و نگراني ايشان برطرف شد و خدا را بر اين نعمت سپاس گفتند.

 

با ولادت آن گرامي، دشمنان و بدخواهان به ويژه واقفيه مايوس و ناکام شده از موضع خود عقب نشستند و دوستان و شيعيان شادمان شدند و شک و ترديد آنان به يقين و استواري ايمان تبديل گشت و به همين دليل پدر بزرگوارش فرموده است: "اين مولود، مولودي است که در اسلام، پربرکت تر از او براي شيعيان ما زاده نشده است".

 

امام هشتم شيعيان، نام مولودش را به نام جدش رسول خدا (ص) "محمد" گذاشت. زيرا در صحيفه اي که از آسمان نازل شده بود، آن حضرت، کنيه "ابوجعفر" را براي فرزندش انتخاب کرد و همواره او را با اين کنيه مي خواند و چون در نام و کنيه با پيشواي پنجم "امام محمد باقر" (ع) مشترک بود، نزد مورخان و محدثان به "ابوجعفر ثاني" مشهور گشت. کنيه ديگر و غير مشهور آن حضرت "ابوعلي" است که به مناسبت فرزند گرانقدرش "علي النقي" بر آن حضرت گذاشته بودند. در کتاب هاي تاريخ و حديث لقبهاي زيادي براي پيشواي نهم (ع) ذکر شده است از جمله: "تقي"، "جواد"، "مرضي"، " متوکل"،" متقي"، " زکي"، "متجب"، "مرتضي"، "قانع"، "عالم رباني"، "رضي"، "مختار"، "صادق"، "صابر" و "فاضل". همچنين در ميان شيعيان و اهل سنت به لقب "باب المراد" مشهور بود، زيرا حاجت هاي مردم را بسيار برآورده مي ساخت و کرامتهاي بي شماري از آن حضرت ديده شده ولي مشهورترين لقب هاي امام نهم (ع) "تقي" و "جواد" است.

 

هر يک از اين القاب براي امام (ع) بيانگر ويژگي هاي اخلاقي و روحي، برجستگي هاي معنوي و رفتاري و فضايل و کمالات نفساني است که آن حضرت را از ديگران ممتاز مي ساخته است. آن حضرت باتقواترين فرد اهل زمان خود بود و کسي در جود و بخشش در مرتبه آن حضرت قرار نداشت.

 

پدر ايشان حضرت علي بن موسي الرضا (ع) است. مادر آن حضرت بانوي پاکدامن و بافضيلتي است که به جميع کمالات معنوي و اخلاقي دست يافته بود و شايستگي آن را داشت که صدف گوهر و وجود امام جواد (ع) گردد و آن بزرگوار را در دامان پاک خود پرورش دهد. مورخان نام هاي متعددي براي او ذکر کرده اند: سبيکه، ريحانه، دره، صفيه، حصانه، ولي امام رضا او را خيزران ناميد و کنيه مبارکش "ام الحسن" بود. اين بانوي بافضيلت که مسعودي او را برترين زنان عصر خود مي شمارد بانويي بود که او را همراه با جمعي از بزرگان از آفريقا براي فروش به مکه معظمه آورده بودند و چون مقدر گشته بود که رحم مطهر او بستر پرورش امام باشد، افتخار همسري ثامن الائمه را پيدا کرد.

 

امام جواد فرزنداني صالح، متقي و با فضيلت داشت که از برجسته ترين مردمان زمان خود بودند. تعداد فرزندان آن حضرت، دو پسر به نام هاي علي بن محمد، امام دهم (ع) و موسي معروف به مبرقع و دو دختر به نام هاي فاطمه و امامه.

 

امامان معصوم عليه السلام از نظر داشتن صفات عالي انساني و از جمله مکارم اخلاق در حد اعلاي کمال هستند. سجايا و مکارم اخلاقي امامام معصوم از والاترين منبع اخلاق سرچشمه گرفته است. آنان اخلاق نيک را از جد گراميشان پيامبر اسلام (ص) به ارث برده اند و آيينه تمام نماي رسول خدا (ص) هستند. فضائل و مکارم اخلاقي امام جواد (ع) به گونه اي بود که همگي حتي مخالفان و دشمنان بدان اعتراف کرده و با ديدن آن خصال برجسته ناخودآگاه مجذوب آن وجود الهي شده، زبان به مدح و ستايش مي گشودند.

 

عبادت هاي پيوسته امام و نيايش هاي شبانه آن حضرت مشهور بود. اظهار نيازمندي به درگاه ايزد متعال خصوصيت ويژه همه امامان و از جمله امام جواد (ع) بود. دعاهاي فراواني از امام جواد در کتب ادعيه نقل شده است: از جمله دعاي ايشان در طلب توبه، طلب خير، طلب روزي و ...که حاکي از اظهار نياز پيوسته ايشان به قادر متعال است.

 

زهد امام جواد (ع) نيز مانند ديگرفضايل ايشان نمود بسيار داشت. با اينکه مدتي در کاخ مامون زندگي مي کرد و خليفه نيز سعي داشت او را به سوي مظاهر مادي جلب کند ولي ايشان به هيچ وجه بدانها دلبستگي نداشت.

 

امام جواد براي تربيت شيعيان و مسلمانان در زمينه هاي مختلف اخلاقي و تربيتي، بياناتي دارد که توجه به آنها براي شيعيان شايسته و لازم است. امام جواد به تاخير انداختن توبه، امروز و فردا کردن، اصرار بر گناه و ايمن شدن از مکر خدا برحذر مي دارد و مومن را به سه نياز واقعي اش توجه مي دهد: توفيق خدايي، واعظ نفساني و قبول نصيحت، براي هر چيزي زينتي مي شمرد و از متوجه شدن انحصاري به زينت هاي مادي هشدار مي دهد.

 

يکي از راه هاي شناسايي هر فرد،توجه به اظهارنظر مخالفان و موافقان درمورد وي است. امام جواد (ع) شخصيتي بي نظير و جامع کمالات و فضايل علمي و اخلاقي بود که دوست و دشمن را تحت تاثير قرار داد، و به اعجاب و تحسين واداشت. امام هشتم علي بن موسي الرضا (ع) هميشه آن حضرت را با احترام ياد مي کرد.

 

علماي شيعه همگي بر فضل، بزرگواري، علم، حلم و ديگر کمالات آن حضرت تصريح کرده اند و او را همچون جدش رسول خدا (ص) و علي ابن ابي طالب عليه السلام جامع خوبيها شمرده اند. علماي بزرگ اهل سنت نيز همگي بر فضيلت و برتري امام (ع) بر اهل زمان خود اعتراف کرده اند.

 

امام جواد عليه السلام دوران کودکي را تحت تربيت و سرپرستي پدر بزرگوارش سپري کرد. در آن دوران برخلاف تمام کودکان به تفکر و تعمق مي پرداخت و سرگرمي هاي کودکانه او را به خود مشغول نمي کرد . امام هشتم عليه السلام از همان اوان کودکي و از زمان تولد به تعليم فرزندش مي پرداخت و علوم الهي را به او سپرد.

 

اين تعليم و تعلم از جانب امام (ع) و فرزندش در حضر و سفر ادامه داشت. هر گاه امام رضا (ع) به سفر مي رفت، با نوشتن نامه به فرزندش مطالب مفيد و لازم را به ايشان يادآوري مي کرد. هنگامي که آن حضرت به قصد خراسان مدينه را ترک کرد، فرزندش را به عنوان وصي و جانشين خود معرفي کرد و اهل بيت و شيعيانش را، اطاعت و فرمانبري از آن حضرت فراخواند.

 

وقتي امام هشتم (ع) به دست مامون به شهادت رسيد، امام جواد (ع) به قدرت خداوند در طوس حاضر شد و آن حضرت را غسل داد و کفن کرد و بر بدن پدر نماز خواند و خاندانش را از شهادت امام (ع) آگاه کرد. و دستور داد مهياي عزاداري شوند. قرض هاي پدرش را پرداخت و در آن سن کودکي وظيفه و مسئوليت امامت را عهده دا شد.

 

امام جواد (ع) در سال 202 هجري در حالي که هفت سال و اندي داشت به امامت رسيد. امامت از نظر شيعه به معني جانشيني پيامبر (ص) و داشتن علم، شايستگي ها و مسئوليت هاي رهبري اوست. شيعيان از دو راه امامان خود را شناخته و آنان را از بين مدعيان دروغين امامت تشخيص مي دادند.

 

- توجه به معرفي پيامبر و امامان پيشين

- توجه به ويژگي هاي فردي و فضايل و کمالات متعالي و برتر امام

 

از آن جا که امامت امام جواد (ع) ويژگي هاي خاصي داشت و آن حضرت در دوران خردسالي عهده دار امامت مي گشت و اين مسئله پيامدهاي گوناگوني را در پي داشت؛ پيشوايان معصوم به ويژه امام هشتم (ع) سعي مي کردند زمينه را براي پذيرش امامت آن حضرت آماده سازند.

 

امام جواد (ع) بخش عمده زندگي خود را همزمان با مامون خليفه دوروي عباسي گذراند. او با مکر و حيله هاي فراوان سعي داشت امام (ع) را از مقام قدسي پايين آورده و به زر، زيور و فساد خلافت بيالايد و روش خود را که در مورد امام رضا عليه السلام به سنگ خورده بود، در مورد امام جواد عليه السلام به هدف برساند.

 

او در نخستين اقدام ،امام جواد (ع) را به مرکز خلافت احضار کرد تا علاوه بر نظارت مستقيم بر ايشان به اهداف خود جامه عمل بپوشاند. مامون در راستاي اجراي مقاصد خود، دخترش را به عقد امام درآورد و سعي کرد مجلس باشکوه و با اسراف و ريخت و پاش هاي فراوان به راه اندازد به طوري که هم امام را در ان سهيم جلوه دهد و هم توجه آن حضرت را به مظاهر دنيوي جلب کند ولي امام (ع) با برخورد عفيفانه خود او را ناکام ساخت.

 

مامون که نتوانسته بود قداست امام را خدشه دار کند و تمام اقداماتش را ناکام مي ديد . تصميم به قتل آن حضرت گرفت و شبي در حال مستي بر او حمله کرد ولي امام (ع) به طور معجزه آسايي نجات يافت.

 

امام جواد از کساني که با ظالمان و حاکمان ستمگر همراه بودند، تنفر داشت و اين تنفر خود را نيز اعلام مي کرد و با اين که مامون سعي داشت با کشاندن امام (ع) به دستگاه خلافت، آن حضرت را با خود همراه نشان دهد اما امام (ع) با رد هر گونه همکاري و اظهار علاقه به بازگشت به مدينه اعلام کردند که نه با مامون همراه است و نه از بودن در دستگاه خليفه راضي. امام جواد (ع) ازدواج با دختر مامون را پذيرفت تا هم خود را از خطر مرگ برهاند و هم موقعيت خوبي براي شيعيان فراهم سازد؛ زيرا با بودن امام (ع) در دربار شيعيان از آزادي بهره مند مي شدند.

 

امام جواد عليه السلام در جامعه اسلامي از موقعيت بالايي برخوردار بود و در امور مربوط به امامت فعاليت گسترده اي داشت. از اين رو معتصم عباسي هنگامي که به خلافت رسيد، آن حضرت را به بغداد احضار کرد تا او تحت نظر خود داشته باشد و از گسترش نفوذ امام (ع) جلوگيري کند. شکست علمي فقهاي درباري، از جمله قاضي القضات، وي را به سعايت امام (ع) وا داشت. او عمل خليفه به فتواي امام و رد فتواي علماي درباري را شکستي براي دستگاه خلافت و پيروزي براي امام جواد جلوه داد و معتصم با شنيدن سخنان قاضي متوجه عمق خطر شد و تصميم گرفت هر چه زودتر نقشه قتل امام (ع) را اجرا کند.

 

معتصم اين بار کسي را براي اجراي اين توطئه انتخاب کرد که يقين داشت به وسيله او به هدف پليد خود مي رسد و او مامور و جاسوس ويژه دستگاه خلافت در اندرون خانه امام (ع) يعني ام الفضل دختر مامون بود.

 

"ام الفضل" زهر دريافتي از معتصم را در انگور قرار داد و خدمت امام جواد (ع) آورد و آن حضرت را مسموم کرد. امام عليه السلام در آخر ذيقعده سال 220 هجري در حالي که 25 سال از عمر پربرکتش مي گذشت به شهادت رسيد و پيکر پاکش در کنار جد بزرگوارش حضرت موسي بن جعفر (ع) در قبرستان قريش در بغداد به خاک سپرده شد.بارگاه ملکوتي اين دو پيشواي معصوم به کاظمين معروف است و زيارتگاه و کعبه آمال شيفتگان حق و دوستداران مکتب امامت و ولايت است.